Obezitesi olan bireylerde bariatrik cerrahi sonrası yeme tutumu ve beden algısının zaman içerisindeki değişimi: Nitel Bir Çalışma

Obezite, fiziksel ve ruhsal birçok rahatsızlıkla ilişkili, yayılma hızı dünyada gittikçe artan ciddi bir sağlık problemidir. İşlevsiz yeme örüntüleri, olumsuz beden algısı ve yaşam kalitesinde düşüş gibi birçok faktör obezitesi olan bireylerde gözlenmektedir. Obezite için çeşitli tedavi yöntemleri bulunmaktadır ve son dönemde oldukça popülerleşen bariatrik cerrahi yöntemi, önemli kilo kayıpları sağlayarak bireylerin yeme tutumunun, olumsuz beden algısının ve yaşam kalitesinin iyileşmesinde önemli rol oynayabilmektedir. Fakat bu durumla ilgili literatürde çelişkili sonuçlar bulunmaktadır. Söz konusu çalışmada, kadın ve erkek katılımcılarla obezitenin tedavisine yönelik uygulanan bariatrik cerrahi işlemi sonrasında yeme tutumu ve beden algısının farklı zaman dilimleri içerisindeki değişiminin incelenmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden Yorumlayıcı Fenomenolojik Analiz (YFA) yönteminin kullanıldığı bu çalışmada amaçlı örnekleme ve kartopu örnekleme yöntemleri ile veriler toplanmıştır. Bariatrik cerrahi geçiren 8 kadın 6 erkek olmak üzere 14 gönüllü katılımcı ile yaklaşık 30-60 dakikalık yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Derinlemesine görüşmeler aracılığıyla katılımcılara bariatrik cerrahi öncesi ve sonrasına dair yeme tutumları, beden algıları, cinsel yaşamları ve yaşam kaliteleri hakkında sorular sorulmuştur. YFA ile analiz edilen görüşme metinlerinde (1) Ameliyat Öncesi Kiloyla İlişkili Zorluklar ve Ameliyat Olma Karar Süreci, (2) Ameliyat Sonrası Erken Dönem, (3) Ameliyat Sonrası Orta Dönem Etkiler: Beden Algısı ve Yeme Düzeninde İyileşme (4) Cinsel Yaşamda Değişim, (5) Ameliyat Sonrası Uzun Dönem Etkiler olmak üzere beş üst tema belirlenmiştir. Yapılan analizler sonucunda bariatrik cerrahi geçiren bireylerin yeme tutumunda, beden algısında, cinsel yaşamında, yaşam kalitesinde ve öz saygısında zaman içerisinde olumlu ve olumsuz değişiklikler olduğu gözlenmiştir. Farklı zaman dilimleri içerisinde meydana gelen değişiklikler toplumsal cinsiyet normlarına göre tartışılmıştır.